Anne adaylarında dayanılmaz kaşıntılara neden olan rahatsızlık: Gebelik kolestazı

gebelik kolestazı
Gebelik kolestazı

Hamilelik sırasında dayanılmaz kaşıntılara neden olan “gebelik kolestazı” konusunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Prof. Dr. Ümit Özekici, şu bilgileri veriyor:

Kolestaz, gebeliğin son dönemlerinde ortaya çıkan, özellikle el ve ayaklarda dayanılmaz kaşıntıya neden olan bir hastalıktır. Kelime anlamına bakılacak olursa, karaciğerden, safra salgısının bloke olmasından kaynaklanır.

Yoğun kaşıntı hissi dışında, kolestaz anne açısından çok az probleme neden olurken bebek için tehlike arzeder ve genellikle mümkün olduğunca erken doğum önerilir.

Gebelik Kolestazı Belirtiler:

Yoğun kaşıntı. El ayası ve ayak tabanında hissedilir. Genelde son trimesterde başlar ve gebe açısından dayanılmaz boyutlara ulaşabilir.

Koyu renkli idrar.

Açık renkli dışkı.

Gözlerin ya da derinin sarı renkte olması.

Gebelik Kolestazı Nedenleri:

Gebelik kolesteazının nedeni aydınlatılabilmiş değildir, ancak bu durumun gebelikhormonlarınca tetiklendiği düşünülmektedir. Safra karaciğer tarafından üretilir ve safra kesesinde depolanır. Gebelik hormonlarının tekisi ile safra kesesinin fonksiyonlarında yavaşlama olabilir.

Risk faktörleri:

Gebelik kolestazının görülme oranı %1 ila %15 arasında değişmektedir. Bilinmeyen nedenlerle, en sık görüldüğü yerler ve zamanlar Şili ve İskandinav ülkelerinin soğuk aylarıdır.

Diğer belirlenen risk faktörleri:

Ailede ya da bir önceki gebelikte gebelik kolestazı öyküsünün varlığı.

Karaciğer hasarı olması.

İkiz gebelik.

Tüp bebek yötemi ile gebe kalmış olmak.

Komplikasyonlar:

Gebelik kolestazı geçici bir süreliğine yağda eriyen vitaminlerin emilimini önler. Ancak kalıcı bir karaciğer hasarı yapmaz. Neden olduğu kaşıntı da doğumu takiben birkaç gün içerisinde geçer.

Öte yandan, gebelik kolestazı bebekte preterm doğum ve mekonyumlu doğum gibi ciddi durumları tetikleyebilir. Mekonyumlu doğumdan kasıt, bebeğin henüz anne karnında iken dışkısını yapmasıdır. Bu materyalin bebek tarafından yutulması, yenidoğan döneminde bebekte ciddi sıkıntılar yaratır.

Testler ve Tanı:

Medikal geçmişiniz sorgulanır.

Tam bir fizik muayeneniz yapılır.

Bazı kan testleri ile karaciğerin durumu ve kanda dolaşan safra miktarı hakkında fikir edinilir.

Ultrason ile annede karaciğer anormallikleri taranır.

Tedavi:

Tedavinin iki amacı: Kaşıntıyı rahatlatmak ve komplikasyonları önlemektir.

Kaşıntının rahatlatılması amacıyla ursodeoksikolik asit kullanılır. Kaşıntı giderici, steroid içeren kremlerin kullanılması da yardımcı olur.

Komplikasyonlar açısındansa hasta düzenli kan testleri ile takip edilir. Bebeğin iyilik hali ultrason ve biyofizik profiline bakılarak değerlendirilir.

Tüm bu önlemler alındıktan sonra, doğum mümkün olan en kısa sürede planlanır.