Çocuklarda çölyak hastalığı konusunda bilmeniz gerekenler


Çölyak Hastalığı ince bağırsağın, glutenadlı proteine karşı ömür boyu süren ve kronikleşen alerjisi, hassasiyetidir. 

Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı Dr. Enver Mahir Gülcan, şu bilgileri veriyor:

Buğday, Arpa, Çavdar ve Yulaf gibi tahıllar gluteniçerir. Alınan gıda, ince bağırsakta bileşenlerine ayrıştırılıp bağırsak mukozası üzerinden kana karışır. 

Vücudumuzun yeterince gıda alabilmesi, ince bağırsakta çok sayıda bulunan ve villus çıkıntıları olarak adlandırılan kıvrımlar tarafından sağlanır. Çölyak Hastaları glutenli yiyecekler tükettiklerinde bağırsak mukozasında alerji nedeniyle villus çıkıntıları ve kıvrımları tahrip olarak azalır ve küçülürler. 

Böylece bağırsak yüzölçümü gittikçe azalır ve alınan gıdalar emilemez hale gelir. Sonuçta beslenme yetersizliği, arkasından da hastalık belirtileri ortaya çıkar.

Belirtileri:

-Karın Bölgesinde öne doğru şişkinlik 

-Yaşa göre kilo azlığı 

-Kas zayıflığı 

-Kansızlık 

-Dışkıda anormallik, büyük tuvalet ihtiyacı artması 

-Kusma 

-Bezginlik 

-İştahsızlık 

-Büyüme geriliği 

-Ağız içinde oluşan aftlar 

-İştahsızlık, gaz şikayetleri 

-Eklem ve kemik ağrıları 

-Sinirlilik 

-Ciltte kaşıntılı döküntüler 

Çölyak hastalığı ile ilişkili hastalıklar:

Atrofik gastrit 

Addison hastalığı 

Alopecia 

Kolit (özellikle mikroskopik / lenfositik kolit) 

Konjenital kalp kusurları 

Dermatit herpetiformis 

Down sendromu 

Hypo-splenia 

IgA nefropati I

nfertilite ve düşük nüks 

Karaciğer enzim bozukluğu 

Nörolojik hastalıklar (nöropati, ataksi, hafıza bozukluğu, migren, epilepsi, ya da kas sertliği dahil)

Primer biliyer siroz 

Sedef hastalığı 

Sarkoidoz 

Serum IgA eksikliği 

Sjogren sendromu 

Tiroid hastalığı (otoimmun hipo-veya hiper-thyroidism) 

Turner sendromu 

Tip 1 diyabet 

Vaskülit Williams sendromu 

Bağırsak kanseri ve Lenfoma gibi hastalıklar

Tanı yöntemleri:

Çölyak hastalığının insan sağlığı üzerinde önem taşıyan birçok değişimlere neden olmasından dolayı doğru teşhisi önemlidir. Çölyak hastalığı her yaşta teşhis edilebilmektedir. 

Çoğunlukla belirtiler ilişkili bir başka hastalığı da düşündürmektedir. Erken osteoproz, kansızlık, teşhis edilmemiş Laktoz alerjisi gibi. Kan testleri ve sonrasında ince bağırsak biyopsisi ile kesin tanı konulmaktadır. 

Çölyak Hastalığı Alerji Testleri, Rezonans ve Homeopati v.b yöntemlerle teşhis edilemez.

Tedavi:

Çölyak hastalığının tek tedavisi glütensizsıkı bir diyettir. Diyetin sıkı bir şekilde uygulanması ile düzleşen ince bağırsak yüzeyi normal şeklini ve işlevini tekrar kazanmaktadır. Çok az miktarda alınan gluten bağısaklardaki tahribatın tekrarlamasına neden olur. 

Glutensiz sıkı bir diyetin uygulanması süesince Çölyak hastasının genellikle bir şikayeti olmaz. Beslenme tarzının değiştirilmesinin ardından genelde kısa b ir süre içerisinde şikayetler belirgin şekilde azalır. 

Şikayetlerin tamamen kaybolma süresi ince bağırsaktaki tahribat derecesi, hastanın yaşı, ve diğer faktörlere göre değişkenlik gösterebilir. 

Gluten içeren gıdalardan kaynaklanan, hissedilebilir şikayetler çoğunlukla uzun süreler sonrası hatta bazen yıllar sonra kendini gösterir. Diyetin bozulması ya da terk edilmesi tedavi edilmesi çok daha zor olan ağır hastalıklara neden olabilir. 

Diyetin uygulanmasında yapılan ihlal ya da ihmallere rağmen hasta tarafından hissedilebilir şikayetlerin oluşmaması, asla glutensiz diyetten vazgeçilmesi anlamına gelmez.

Kesinlikle yasak gıdalar:

Buğday, arpa , çavdar ve yulaf katkılı her türlü ürün (Un, bulgur, irmik, makarna, şehriye, kuskus kepek gibi).Galeta ununa, una batırılarak kızartılmış tavuk balık gibi et ürünleri. Malt kullanılan içecekler, bira votka cin v.b.Hazır çorbalar, pilav, köfte, pane harçları. Gluten içeren çikolata ve sakızlar.

Gluten içermeyen güvenli gıdalar:

Mısır, Pirinç, Patates, Kestane unu, Nohut unu, Soya unu, üzüm çekirdeği unu, tapioka, Yumurta, Reçel, Bal, Baharat ve bitki 

içermeyen sirke çeşitleri, meyve sirkesi, Balık, balık konserveleri (Una batırılmamış baharatlanmamış taze veya dondurulmuş balık. 

Kendi suyunda ya da yağında balık konserveleri, midye karides yengeç v.b (Una batırılmamış, daha önce unlu gıdalar kızartılmış yağda kızartılmamış). Domates ve tuz içeren salça. 

Tüm işlenmemiş, kabuklu kuru yemiş türleri yer fıstığı ay çekirdeği kabak çekirdeği badem (Paketlenenler ve işlenmiş olan,tuzlanan kuruyemişler gluten içermektedir). 

Kümes hayvanları etleri, sığır dana kuzu etleri (Una batırılmamış ve baharatlanmamış olmalıdır). Tüm Sebze çeşitleri. 

Tüm Meyve çeşitleri. Bakliyatların tüm çeşitleri. Kuru fasulye,mercimek, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek, barbunya, soya fasulyesi, börülce gibi. Tüm katı ve sıvı yağ çeşitleri, Tüm şeker çeşitleri (Toz şeker, pudra şekeri, kahverengi şeker).

Çölyak hastalığının uzun vadedeki riskleri:

Çölyak hastalığının uzun dönem sonuçları kötü beslenme ve besin emiliminin bozukluğu ile ilgilidir.Tedavi edilmemiş çölyak hastalığı kronik kötü sağlık, osteoporoz, kısırlık, düşük, depresyon gibi rahatsızlıklara yol açabilir.

Ayrıca ince bağırsak kanseri ve lenfoma gibi rahatsızlıkların ortaya çıkma riski artar. Çocuklarda, boy kısalığı ve davranışsal sorunlar, gelişim eksikliğine neden olabilir.

CEVAPLA

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz