Çocuklarda uyku sorunu: Uyku eğitiminin püf noktaları

Uyku bozuklukları, özellikle 0-2 yaş arasındaki çocuklarda, tüm ailenin düzenini olumsuz etkileyen ciddi bir sorun olarak ortaya çıkıyor. Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı Dr. Gülben Efes, bu soruna ilişkin şu bilgileri veriyor:

Çocuklar için uykunun önemi nedir:

Uyku, çocukların fiziksel ve zeka gelişimi için çok önemlidir. Yapılan bilimsel çalışmalarda, uyku sorunu olan bir çocuğun uykusu düzenlendikten sonra okul başarısının ve konsatrasyonunun arttığı, dikkat eksikliğinin azaldığı gösterilmiştir. 

Uykusuz bir bebek gün boyu mutsuz ve huzursuzdur, yaptığı hiçbir aktiviteden zevk almaz, konsantre olamaz.

Uyku sorunu, sadece çocuğu değil ailenin geri kalanını da etkiler, hayat kalitesini bozar. Çocuklarınıza iyi bakabilmek için önce kendinize iyi bakmanız gerekir. Bunun yolu da iyi uyumaktan geçer. Bebeğinize düzenli bir uyku sağlarsanız, kendiniz ve aileniz için de sağlamış olursunuz.

Kronik uyku sorunu olan çocuklarda ne gibi problemler ortaya çıkar:

-Kazalar ve yaralanmalar

-Davranış problemleri

-Konsantrasyon ve dikkat eksikliği

-Okul başarısında düşüş

-Daha yavaş reaksiyon süresi görülür.

Çocuklarda uyku sorunları ne sıklıkta görülüyor:

1-5 yaş arasındaki çocukların yüzde 25’inde uyku sorunları görülüyor ve bu sorunlar zannedildiği gibi çocuk büyüdükçe düzelmiyor. Yapılan çalışmalarda uyku sorunları olan bebeklerin yüzde 84’ünde sorunun 3 yaşından sonra da devam ettiği gösterilmiştir. Dolayısıyla sorunun çözümünü ertelememek gerekir. Uyku eğitimine ne kadar erken başlarsanız o kadar kolay ve hızlı yol alırsınız.

Ne kadar uykuya ihtiyaçları var:

Yenidoğanlar: 16-18 saat

9 ay-2 yaş : Gece 10-12 saat (bölünmeden olabilir), gündüz 2-3 saat

1-4 yaş : Toplam 12-14 saat

5-10 yaş : Gece 10-11 saat uykuya ihtiyaç duyarlar.

Uyku problemi belirtileri nelerdir:

Uykuya dalmakta güçlük

Gece sık uyanmalar, ağlayarak uyanmalar

Gündüz uykulu ve huzursuz olma

Uyku düzeninin ne zaman oluşturulması gerekiyor:

Bebekler doğduktan sonraki ilk 3 aylarında düzensiz bir şekilde uyuyup uyanırlar. Uyku süreleri ve saatleri değişkendir. Altı haftalık olduktan sonra gece ve gündüzü ayırt etmeye ve geceleri daha düzenli uyumaya başlarlar. Dördüncü aydan sonra da beyin yeterli olgunluğa ulaşır ve uyku düzeni oluşturulması gerekir.

Bu düzeni oluşturmak için sihirli bir yöntem var mı:

Uyku düzeni oluştururken sihirli bir kelime var “ rutin”. Çocuklar düzene bayılırlar. Düzenli yatış-kalkış saatleri ve yemek saatleri olursa çok daha mutlu, özgüvenli ve sorunsuz olurlar.

Uyku rutini oluşturun ! Bu rutin çocuğunuzun ayına/yaşına göre değişen ama her gün aynı sırada, aynı şeylerin yapıldığı bir aktivite olsun. Mesela:

– banyo-uyku tulumu-emzirme-ninni-yatak

– sütünü içmek-diş fırçalamak-pijamaları giymek-kitap okumak-uyku

Önemli olan ne yaptığınız değil, çocuğunuzun hoşuna giden, zorla yapılmayan, çocuğunuzla beraber geçirdiğiniz özel bir zaman dilimi olsun. Sizin de stresinizi azaltsın, onu da sakinleştirsin. Ebeveynliğin her alanında olduğu gibi bunda da devamlılık ve tutarlılık başarının anahtarıdır.

Zamanlama çok önemlidir. “Uyku işaretlerine” dikkat edin. Esnemek, gözleri ovuşturmak, kulakları-saçları çekiştirmek, huzursuzlanmak, ağlamak, emmek istemek..vs. uyku işaretleridir. Bu işaretleri gözleyin ve görünce daha fazla bekletmeden uykuya geçirin. Eğer gecikirseniz bebeğiniz çok yorulur ve daha zor uykuya dalar.

Uykuyu düzenlemenin püf noktaları nelerdir:

Uyku işaretlerine dikkat edin. Zamanlama çok önemli!

Gece ve gündüz aynı odada ve aynı yatakta uyutmaya dikkat edin.

Odası karanlık ve sessiz olsun.

Uyku rutini oluşturun ve bu rutine uyun.

Belirli bir uyanma ve uyuma saati ayarlayın. Bu saat hafta içi veya sonu ½-1 saatten fazla değişmesin.

Gece iyi uyuması için gündüz uykularının yaşına uygun ve düzenli olması gerekir.

Yatağına uykuluyken ama henüz tam uyumamışken koyun. Bu sayede uyandığı zaman kendi başına tekrar uykuya dalmayı öğrenir.

Okul öncesi çocuklarda:

Hep aynı saatte yatırın.

Uyku rutini oluşturun ve bunu çocuğunuza anlatın, gerekirse resimli anlatım olsun.

Yatağına yattıktan sonra tekrar bir şey isterse ( su, süt, öpücük..vs), sadece 1 defa verin. Tekrar isterse cevap vermeyin veya hayır deyin.

Bazı durumlarda “uykuya dalamıyorum oyunu” oynamak işe yarar.