Hamilelik takvimi: 3. Hafta

B0003308 6 day old human embryo implanting – coloured Credit: Yorgos Nikas. Wellcome Images images@wellcome.ac.uk http://images.wellcome.ac.uk 6 day old human embryo beginning to implant into the lining of the uterus (endometrium). As implantation progresses, the inner cell mass begins to form into the bilaminar disc. The two layers are called the epiblast and the hypoblast. An embryo that has been in culture for up to 14 days will remain at this stage of development. Such cultured embryos remain alive but do not progress as they would in the womb. Scanning electron micrograph Published: – Copyrighted work available under Creative Commons by-nc-nd 2.0 UK, see http://images.wellcome.ac.uk/indexplus/page/Prices.html

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Op. Dr. Orkun Çetin, şu bilgileri veriyor:

Yumurtalıklardan atılan yumurta hücresiyle erkekten gelen sperm fallop tüplerinde karşılaşır. 

Pek çok sperm, yumurta etrafında kümelenmesine rağmen bunlardan sadece bir tanesi yumurtanın zarını geçerek içine girer ve kendi genetik materyali ile yumurtanın genetik materyali birleşir. 

Bu döllenmedir. Döllenmeyle birlikte adına yaşam denilen mucize başlar. Fertilizasyon yani döllenme tek bir spermin yumurta hücresinin içine girmesiyle başlar ve zigot adı verilen oluşumun ortaya çıkması ile sonlanır. 

Fertilizasyon süreci yaklaşık 24 saat kadardır. Bir sperm yaklaşık 48 saat canlı kalabilir. 

İlişki esnasında vajina içine yaklaşık 300 milyon sperm bırakılır. Spermlerin sadece yüzde 1’i yani 3 milyon kadarı rahim içine girebilir. 

Rahim içine giren spermler kadının üreme organları içinde ilerleyerek tüplere kadar ulaşır. 10 saat süren bu seyahat sonunda yumurta hücresine kadar gelen spermleri başka bir görev bekler. 

Yumurta hücresinin kabuğunu kırarak içine girmek. Yumurta hücresi zona pellucida adı verilen bir zar ile çevrilirdir. Spermlerden sadece bir tanesi bu zarı delerek yumurtanın içine girebilir. 

Penetrasyon adı verilen bu işlem 20 dakika kadar sürer ve bir sperm penetre olduktan sonra zonapellucida tamamen kapanarak başka bir spermin girişine izin vermez.

Sperm ve yumurta hücrelerinin çekirdeklerinin birleşmesiyle zigot ortaya çıkar döllenme sona erer.

Zona pellucida’nın içindeki tek hücreli zigot döllenmeden 1.5 – 3 gün sonra bölünmeye başlar. Bu ilk bölünmeye klivaj adı verilir. 

Ortaya çıkan hücrelerse blastomerdir. Klivajı takiben hızlı bir bölünme süreci başlar. 

Yaklaşık her 20 saatte bir hücre sayısı ikiye katlanır ve her bölünmeyle birlikte zona pellucida içinde bulunan blastomerlerin çapı küçülür. Hücre sayısı 16’ya ulaştığında artıkzigot morula adını alır. 

Tüm bu olaylar gerçekleşirken zigot, tüp içinde rahim boşluğuna doğru olan seyahatini devam ettirir. Dördüncü güne gelindiğinde morula uterus içine ulaşmıştır. 

Bu aşamada hücre bölünmesi hızla devam eder ve morulanın merkezinde bir boşluk oluşmaya başlar. Bu aşamadaki oluşuma blastokist adı verilir. Zona pellucidanın boyutları sabit olmakla birlikte içindeki hücreler düzleşir ve yoğunlaşır. 

Blastokist aşamasında artık hücre farklılaşması da başlar. Hücrelerin bir kısmı embriyoyu oluşturacak olan emberyoblastlar iken geri kalan hücreler plasentayı yapmak üzere trofoblast olarak farklılaşır.

Döllenmeden beş – altı gün sonra implantasyon yani rahim içine yerleşme başlar. Blastokist zona pellucida’yı yırtarak çıkar. 

Buna hatching adı verilir. Bu esnada trafoblastlar bir enzim salgılayarak rahim içindeki hücre yapısını değiştirir ve blastokist için bir implantasyon alanı sağlar. 

Aynı anda trofoblastlardan hCG hormonu da salgılanmaya başlar. Bu hormon hamilelik testlerinin pozitif olmasını sağlayan hormondur. İmplantasyonu takiben endometriumun (rahim iç zarı) o bölümünde kanlanma artar ve hamileliğin devamı için gerekli olan kan dolaşımı başlar.