Sağlık turizmine genel bir bakış


 

Küresel boyutta yaşanan dinamiklerle birlikte:

Tüm dünyada küreselleşme ile beraber, teknolojik gelişmeler sayesinde uzaklık kavramı artık sorun olmaktan çıkmıştır. 

İnsanlar kendi ülkelerinden daha gelişmiş, ileri teknolojiye sahip ülkelere sağlık hizmeti almak için seyahat etmekteyken, artık bu durum büyük oranda tersine dönmüştür. Bu önemli, kayda değer değişim ve gelişim sağlık turizmi konusundaki çalışmaları da beraberinde getirmiştir. Son yıllarda giderek önemi artan sağlık turizmin tarihsel gelişimi ve bu gelişimi etkileyen faktörler, ekonomik boyutları, sağlık turizmin özellikleri, türleri, riskleri ve önündeki engeller güncel ve dikkat çekici konular arasında yer almaktadır.

Sağlık Turizmi nedir:

Sağlık turizmi tedavi ve rehabilitasyon gereksinimi olanlarla birlikte uluslararası hasta potansiyelini kullanarak, sağlık kuruluşlarının büyümesine olanak sağlayan turizm türüdür. Sağlık turizmi hasta ve yakınlarının rahatlığını sağlamak için tıbbi hizmetleri sunmayı hedeflemektedir. Yaşadığı yerin olanaklarıyla iyileşemeyen ya da geç iyileşen insanların şifayı başka yerde araması, sağlık turizmi olgusunu yaratmıştır. Sağlık turizmi, yılın her zamanına denk gelen bir yapı arz ettiği için, genellikle yaz aylarına özgü sezonluk bir dönem olarak düşünülen turistik faaliyetlerinden ayrı olarak değerlendirilmelidir. Çünkü hastalıkların ve tedavi arayışının dönemsel bir aralığı yoktur. Sağlık turizm faaliyetleri doğru bir şekilde belirlenip, hedefe uygun planlamalar yapılarak faaliyete geçirilirse, ülkeler için son derece önemli kazançlar elde edilebilir.

Sağlık Turizmini doğuran nedenler:

Gelişmiş ülkelerde eğitim ve refah seviyesinin yüksek olmasıyla doğru orantılı olarak sağlık hizmetlerinin sunumu yüksek maliyetleri beraberinde getirmektedir. Özellikle yaşlanan nüfusun sağlık ihtiyaçları ve sağlık giderlerinin payı, gelişmiş ülkelerde her geçen gün artmaya devam etmektedir. Bunun yanında sosyal güvenlik maliyelerinin giderek yükselmesi, sosyal güvenlik kurumlarını da dar boğaza düşürmektedir. Bu tür problemlere başa çıkmak adına sosyal güvenlik kurumları ve özel sigorta kurumları; kaliteli tıbbi hizmet sunan, yakın sağlık turizm bölgeleriyle paket anlaşmalar yaparak, sağlık hizmetlerini düşük maliyetli satın alma gayreti içerisindedir.

Sağlık turizminin özellikleri doğrultusunda; gelişmiş ülkelerdeki sağlık hizmeti ihtiyacı olan insanlar daha ucuz ve kaliteli hizmetlerden faydalanabilmek adına gelişmekte olan ülkelere ziyarette bulunmaktadırlar. Bu durumu açıklar nitelikte farklı birçok neden vardır. Bazıları aşağıdaki gibidir;

• Maliyetlerin yüksek olması ve sağlık hizmetine olan erişim engelleri

• Mahremiyetin sağlanabilirliği ve bekleme sürelerindeki uzunluk

• Ülkelerin kendi sağlık programlarının kozmetik cerrahi ve benzeri müdahaleleri karşılamaması

• Ülkelerde sunulmayan sağlık hizmetleri, bazı etik ve benzeri sebepler

• Yurtdışında bilinmeyen bir ortamda gözlerden uzak bir tedavi tercihi (plastik cerrahi, uyuşturucu tedavisi, cinsiyet değişimi vb.)

• Egzotik bölgelerde tedavi tercihi

• Sağlık durumlarının müsait olması halinde tatil ve eğlence amaçlı ziyaretler

• Sağlık turizminin gelişmesinde diğer faktörler; dünyada yaşanan küreselleşme süreci, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, ülke sağlık sistemlerinde yaşanan problemler, tüketicilerin bilinçlenmesi, tüketici tercihleri, sektörlerin yeni pazar arayışları, ürün çeşitlemeleri ve Avrupa Birliği (AB) gibi dinamiklerdir.

Ülkemizde Sağlık Turizmi:

Son yıllarda, ülkemizin de gelişmiş ülkelerdeki nitelikli sağlık hizmetleriyle rekabet edebilecek düzeyde yarışır durumda olması, dünyanın dört bir yanından ülkemize tedavi amacıyla turistler getirmektedir. Özellikle 1990’lı yıllar sonrasında ülkemizde kamu sağlık hizmetlerine ilaveten özel sektörün de sağlık hizmetlerine ciddi yatırımlar yaptığı görülmüştür. Bu gelişmeler sonucunda, Avrupa standartlarıyla yarışabilecek düzeyde özel sağlık kuruluşları artmaya başlamıştır. Ayrıca, ülkemizin coğrafi konumu ve sağlık sektöründeki yetişmiş ve eğitimli insan gücü sağlık turizminde Türkiye’nin önemli avantajları arasında yer almaktadır.

Dünyanın en fazla turistini çeken ve en fazla turizm geliri elde eden ülkeler sıralandığında, Türkiye ilk 10 ülke arasında yer almaktadır. SDP ile birlikte ivme kazanan sağlık turizmi hem maliyet avantajı hem yeni yerler keşfetme fırsatı hem de kaliteli teknolojik altyapı imkanları sunmaktadır. Türkiye dünya sıralamasında sağlık turizminde %1’lik dilimde yer almaktadır. Dolayısıyla uluslararası hastaların tercihleri arasında ilk sıralardadır. Ülkemizin, batıya entegre olan Müslüman bir ülke olması hem Avrupa hem de Ortadoğu ülkeleri hastalarına hizmet verebilmesini sağlamaktadır. 

Sağlık turizminde hedef 2023 yılında 2 milyon uluslararası hastayı Türkiye’de tedavi etmek ve bu süreçlerden 20 milyar dolar gelir elde etmek olarak belirlenmiştir. Sağlık Bakanlığı’nın bugün itibarıyla 32 bin yatak kapasiteli kamu-özel ortaklığıyla yapılan şehir hastaneleri inşaatlarının ülkenin çeşitli bölgelerinde yapımı halen devam etmektedir. Şehir hastanelerine yabancı hasta kabulüyle birlikte, hastanelerin açılmasının ardından bugünkü kapasitenin 3 katına kadar yabancı hastanın kabul edilebileceği öngörülmektedir. 

Ülkemizin coğrafi konumu, kaliteli hizmet sunumu, dil, kültür ve maliyet avantajları sebebiyle sağlık turizmi konusunda islam coğrafyasındaki yakın ülkelerce ilk sıralarda tercih edilmektedir. Böylelikle Türkiye’nin İslam coğrafyasında, Türkçe konuşan ülkeler arasında ve kendi bölgesinde en güçlü sağlık turizmi merkezi olacağı öngörülmektedir.

Sağlık turizmi için gelen hastalardan elde edilen gelir 2 bin dolardan başlamakta medikal turizmde ise bu rakam ortalama 12 bin dolara kadar çıkmaktadır. Türkiye’de tedavi için gelen hastaların büyük çoğunluğu temmuz ayını tercih etmekte ve en çok gelinen şehirler arasında ise Antalya’nın ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Bu durum sağlık ve turizmin aynı potada ilerlediğini göstermektedir. 

Türkiye sağlık turizminde sadece zorunlu tıbbi operasyonlar için tercih edilmekle kalmayıp aynı zamanda saç ekimi ve estetik gibi kişisel hizmetler içinde gözde bir destinasyon konumundadır. Bu konuda Türkiye’nin tercih edilmesinin sebepleri arasında ise düşük maliyetler ilk sırada yer almaktadır.

Medikal turizm kapsamında Türkiye’ye gelen hastaların kliniklere göre dağılımı incelendiğinde, ilk sırada göz, ikinci sırada ortopedi ve üçüncü sırada iç hastalıkları klinikleri yer almaktadır. Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için gelen hastalar sırasıyla en çok Antalya, İstanbul ve Ankara illerini tercih etmektedir. Onkoloji, KVC ve estetik cerrahisi gibi dallara da ciddi oranda talep vardır.

Sağlık Turizminin geliştirilmesi:

Sanayide olduğu gibi, sağlık hizmetlerinde de genel olarak, üretime odaklanılması ve görece pazarlamanın ihmal edilmesi sektörün gelişimi üzerindeki en önemli engeller arasında yer almaktadır. Sağlık Turizmi pazarlama ve tanıtım faaliyetlerinin geliştirilmesi sektörün gelişimine ivme kazandıracaktır. 

Destek ve teşviklerde kamu kurumlarının birbirleriyle koordineli çalışması sunulan hizmet süreçlerini ve kalitesini artıracaktır. Sağlık turizminin gerektirdiği entegre yaklaşımın (sağlık kuruluşları, turizm kuruluşları, pazarlama kuruluşları, lojistik ve ulaşım kuruluşları vs.) gerçekleşmesine götürecek “iş birliği-ortaklığı kültürünün” arttırılmasına yönelik politika ve stratejilerin belirlenmesi yine sağlık turizmi faaliyetlerinin arttırılması yolunda önemli katkılar sağlayacaktır.

Sonuç olarak:

Bireyler sağlık konusunda en iyi şartlarda kaliteli sağlık hizmeti almayı arzu etmektedir. Bireylerin ucuz ve kaliteli sağlık hizmetlerinden yararlanmak amacıyla ikamet ettikleri yerin dışında farklı bölgelere seyahat etmeleri ve bu bölgelerde konaklamaları sağlık turizminin beraberinde getirdiği bir düzendir. 

Yaşanan bu süreçte dünya genelindeki küreselleşme faaliyetlerinin etkisi büyüktür. Yaşanan gelişmelere ek olarak bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, ülke sağlık politikalarında yaşanan problemler, maliyet ve hizmete erişim sorunları, tüketici davranışları, sektörlerin yeni pazar arayışları gibi faktörler sağlık turizminin gelişmesinde önemli rol oynayan dinamiklerdir. 

Ülke genelinde etkin bir sağlık turizmi politikası belirlenebilmesi için; sağlık hizmet sunucuları devlet kurumlarıyla iş birliği talep etmeli, ülkedeki sağlık turizm sektörünün problemleri ve çözüm önerileri paylaşılmalıdır. Bunun beraberinde uluslararası nitelikli ve eğitimli sağlık personeli sayısının arttırılması sağlanmalı, uluslararası geçerli sağlık sigortası kullanımı özendirilmeli ve ülke içerisinde bu sigortaların geçerliliği yaygınlaştırılmalı, JCI gibi uluslararası sertifikasyonlarla sağlık kurumlarının sunduğu hizmetler standardize edilmeli ve sağlık turizmi alanında ülkeler arasında yapılacak olan ikili anlaşmalara gereken önem gösterilmelidir.

CEVAPLA

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz